DaproverbN 3.3.3

1. Algemeen

Met het tabblad "Levensduur" (zie hieronder nr. 7 De gegevens invoeren) beschikt de gebruiker over de mogelijkheid om zowel voor vrouwen als voor mannen niet minder dan vier soorten van levensduur in een oogwenk te berekenen (voor de soorten van levensduur, zie hieronder de nummers 2 tot 6).

Er moeten dus geen omslachtige tafels worden gebezigd: de gebruiker berekent zelf de levensduur naar keuze vertrekkend hetzij van de geboortedatum van de betrokken persoon (nauwkeurige leeftijd) of van diens leeftijd (in volle jaren).

 

Dat stelt hem in staat naar eigen goeddunken m.b.v. de soort van levensduur een keuze te maken voor verdere berekeningen, bv. van de kapitalisatiecoëfficiënt (zie volgend onderwerp, Zekere rente).

2. De levensverwachting (LEV)

De levensverwachting ("gemiddelde levensduur") is het gemiddelde van het totaal aantal jaren die een groep personen van een bepaalde leeftijd nog zal leven.

 

Men vindt de waarden van de levensverwachting terug in de sterftetafels die worden gepubliceerd door STATBEL, het Belgisch statistiekbureau. In Daproverb worden de sterftetafels van Statbel "in exacte leeftijd" gebruikt, waarbij het sterfterisico wordt berekend tussen twee verjaardagen. De andere tafels van Statbel, "in verstreken leeftijd", waarbij het sterfterisico wordt berekend tussen 1 januari van twee opeenvolgende jaren, worden dus niet gebezigd.

 

Exacte leeftijd betekent dat de precieze duur verstreken sinds de geboorte wordt berekend, terwijl de verstreken leeftijd de leeftijd is op de laatste verjaardag, d.i. het gehele aantal jaren dat de persoon op een bepaald ogenblik heeft geleefd. Voorbeeld: bij een persoon geboren op 23 oktober 1974, is op 23 juni 2017 de verstreken leeftijd 42 jaar en de exacte leeftijd 42 jaar en 7 maanden.

 

De "exacte leeftijd" wordt vaak gebruikt door actuarissen (voor de berekeningen van de premie voor een lijfrente) en lijkt dus de aangewezen tafel bij de berekening van de levensverwachting. Zie ook "Sterftetafel: van verstreken leeftijden naar exacte leeftijden" van C. JAUMAIN en C. VANDESCHRICK.

 

Die sterftetafels zijn statische retrospectieve tafels. Zij berekenen de levensduur op grond van de sterfte in het verleden en alsof die sterfte in de toekomst stabiel zal blijven en niet zal veranderen. Zij gaan voorbij aan het fenomeen van de stijgende trend van de levensduur (H. Ulrichts, Schaderegeling in België, Mechelen, Wolters Kluwer Belgium, 2013, p. 129; C. JAUMAIN, La capitalisation des dommages et intérêts en droit commun, Louvain-la-Neuve, Anthemis, 2009, p. 27).

 

Volgens J. Schryvers leidt de aanwending van de klassieke sterftetafels met de levensverwachting tot ondervergoeding van de meerderheid van slachtoffers en rechthebbenden omdat de levensduur onderschat wordt. De meerderheid van de individuen van een bepaalde leeftijd zal volgens zijn vaststellingen nog in leven zijn bij het bereiken van de levensverwachting (J. SCHRYVERS, De betere tafels voor het jaar 2000, Antwerpen, Kluwer, 2000, p. 13.

3. De mediaanlevensduur (MED)

De mediaanlevensduur of mediaanduur ("waarschijnlijke levensduur") is de levensduur waarop de helft van de personen van een bepaalde leeftijd nog in leven is.

 

Volgens J. Schryvers onderschat de rechter die een toekomstige schade wil vergoeden rekening houdend met de levensverwachting de levensduur. Tot op gevorderde leeftijd is er immers op het einde van de levensverwachting nog meer dan de helft van de oorspronkelijke groep in leven. Wie dus de levensverwachting gebruikt om de levensduur te bepalen, zal meer dan de helft van de schadelijders ondervergoeden. De mediaan van de levensduur is de leeftijd die 50 % van alle individuen van een bepaalde leeftijd zal bereiken. Volgens J. SCHRYVERS en D. SIMOENS is het daarom juridisch correcter de mediaan als maatstaf te gebruiken omdat dit gegeven overeenstemt met het id quod plerumque fit (more likely than not) en het de rechter in staat stelt het grootst mogelijk aantal slachtoffers zo juist mogelijk te vergoeden (J. SCHRYVERS, Het abusieve gebruik van sterfte- en kapitalisatietafels in het gemeenrechtelijke vergoedingsrecht, 2011, tafels Schryvers abusief_gebruik, 2.2; J. SCHRYVERS, Prospectieve levensduur 2013, tafels Schryvers prospectieve levensduur; D. Simoens, "Buitencontractuele aansprakelijkheid, II, Schade en schadeloosstelling", in Beginselen van Belgisch Privaatrecht, R. Dillemans en W. van Gerven (ed.), Antwerpen, Kluwer Rechtswetenschappen België, 1999, nr. 88, p. 167).

4. De prospectieve levensduur (LEVPRO)

De sterftetafels van Statbel zijn retrospectieve statische tafels die geen rekening houden met de progressieve ontwikkeling van de levensduur en die uitgaan van het verkeerde postulaat dat de sterfte in de toekomst dezelfde zal blijven als tijdens de observatieperiode (H. Ulrichts, Schaderegeling in België, Mechelen, Wolters Kluwer Belgium, 2013, p. 129; J. SCHRYVERS, Het abusieve gebruik van sterfte- en kapitalisatietafels in het gemeenrechtelijke vergoedingsrecht, 2011, tafels Schryvers abusief gebruik, 3.1, C. JAUMAIN, "Keuze van de technische basis (Sterftetafel, type annuïteit, rentevoet) bij de kapitalisatie van schadevergoedingen in gemeen recht", in Indicatieve Tabel 2016, Brugge, die Keure, 2017, p. 159).

 

Verder dateren die tafels altijd van enkele jaren geleden en weerspiegelen zij dus nooit de sterfte van het lopende jaar. Aangezien de gemiddelde levensduur altijd maar langer wordt, onderschatten de ramingen daardoor systematisch de levensduur.

 

Daarom werden prospectieve tafels ontworpen en gepubliceerd door onder meer LEVIE (2009),  C. JAUMAIN (2010): Prospectieve sterftetafels Jaumain en door J. SCHRYVERS samen met J.-P. AOUST (2011): tafels Schryvers prospectieve levensduur. Jacques SCHRYVERS is overleden op 14 oktober 2017. De tafels 2018 zijn berekend door zijn zoon D. Schryvers.

 

Een prospectieve tafel neemt de mogelijke toekomstige ontwikkeling van de levensverwachting in aanmerking door extrapolatie van de sterftecijfers uit het verleden. In tegenstelling tot de klassieke, statische tafels van de overheid, gaan dynamische, prospectieve tafels er van uit dat de sterfte zich in de toekomst zal ontwikkelen zoals ze dat deed in het verleden (H. Ulrichts, Schaderegeling in België, Mechelen, Wolters Kluwer Belgium, 2013, p. 129-130; J. SCHRYVERS, Het abusieve gebruik van sterfte- en kapitalisatietafels in het gemeenrechtelijke vergoedingsrecht, 2011, tafels Schryvers abusief gebruik, 3.2; C. JAUMAIN, La capitalisation des dommages et intérêts en droit commun, Louvain-la-Neuve, Anthemis, 2009, p. 28; J. SCHRYVERS - J.-P. AOUST, Wat verstaat men onder prospectieve sterfte en hoe berekent men ze?, 2011, tafels Schryvers prospectieve sterfte, C. JAUMAIN, "Keuze van de technische basis (Sterftetafel, type annuïteit, rentevoet) bij de kapitalisatie van schadevergoedingen in gemeen recht", in Indicatieve Tabel 2016, Brugge, die Keure, 2017, p. 159).

 

De prospectieve tafels van SCHRYVERS-AOUST voorzien een langere levensverwachting dan de klassieke statische tafels van Statbel, maar een kortere levensverwachting dan die van de andere prospectieve tafels (zoals die van JAUMAIN en LEVIE).

 

Volgens C. JAUMAIN zijn de zogenaamde prospectieve tafels-SCHRYVERS in werkelijkheid hybriden van stationaire tafels en van prospectieve tafels (C. JAUMAIN, "Keuze van de technische basis (Sterftetafel, type annuïteit, rentevoet) bij de kapitalisatie van schadevergoedingen in gemeen recht", in Indicatieve Tabel 2016, Brugge, die Keure, 2017, p. 164).

 

Wie over prospectieve tafels meer wil weten, verwijzen we naar:

 

•C. JAUMAIN, Longévité: évolution et prospective, construction de tables de mortalité, Louvain-la-Neuve, i6doc.com, 2008 (61 pagina's). In dat werk treft u ook uitgewerkte prospectieve tafels aan voor mannen en vrouwen voor leeftijden van 0 tot 90 jaar en voor verschillende jaartallen, o.a.de jaren 2008 tot 2015, 2020, 2030, 2040 en 2050.

•J. SCHYVERS - J.-P. AOUST, Wat verstaat men onder prospectieve sterfte en hoe berekent men ze?, 2011, tafels Schryvers prospectieve sterfte.

 

In dit onderdeel van het programma krijgt de gebruiker de keuze tussen de prospectieve levensverwachting volgens de tafel J. SCHRYVERS en volgens de tafel C. JAUMAIN.

5. Vergelijkende tabel

Ziehier een vergelijkende tabel van de levensduur voor een 45-jarige man en vrouw, naargelang de soort van levensduur.

 

6. Verwijzing

Voor al het voorgaande over de levensduur, zie ook het onderwerp Gegevens invoeren van het hoofdstuk 'Prothesen'.

7. De gegevens invoeren

 

 

Eerst wordt het geslacht van de persoon aangeduid m.b.v. een keuzerondje (zie het blauwe kader in de afbeelding hierboven).

 

Vervolgens wordt een keuze gemaakt uit de gewenste soort van levensduur m.b.v. een keuzerondje in het groepsvak "Levensduur - keuze" (zie het groene kader in de afbeelding hierboven).

 

Tenslotte wordt de leeftijd van de betrokkene ingevoerd, ofwel de nauwkeurige leeftijd vertrekkend van de geboortedatum en een einddatum naar keuze, ofwel de gewone leeftijd in volle jaren (zie het paarse kader in de afbeelding hierboven).

 

Voor meer informatie over de nauwkeurige of exacte leeftijd, leest u het onderwerp Exacte leeftijd.

 

Als de einddatum vandaag is volstaat het te klikken op de knop Vandaag. In veel gevallen is de einddatum die van het vonnis, omdat bv. de kapitalisatie uitgevoerd wordt op grond van de leeftijd ten tijde van het vonnis.

 

Als gekozen werd voor de berekening aan de hand van de leeftijd in volle jaren, vult u gewoon die leeftijd (geheel getal) in het daartoe bestemde vakje in.

 

Wanneer alle onderdelen gekozen en ingevuld zijn, klikt u op Berekenen om de levensduur op het werkblad te plaatsen.

 

Hieronder ziet u het resultaat van de keuze van invoer voor een vrouw m.b.h. van de geboortedatum (23 oktober 1974) tot de einddatum (10 juli 2017) en als soort van levensduur de 'Levensverwachting'.

 

De nauwkeurige leeftijd in jaren, maanden en dagen is weergegeven in het groene kader en de nauwkeurige leeftijd in decimale vorm vindt u terug in het blauwe kader.

 

 

 

 

 

Voor meer informatie over de nauwkeurige berekening van de levensduur m.b.v. evenredige interpolatie, raadpleegt u het onderwerp Nauwkeurige levensduur.

 

Niet alleen verschijnt het resultaat op het werkblad maar de gebruiker heeft ook de mogelijkheid om dat resultaat automatisch te laten invoeren in het vak Duur van het onderdeel Zekere rente.

 

 

 

naar boven